12. júlí 2012 08:01

Jóna Valgerður Kristjánsdóttir

Einföldun bótaflokka er ávinningur

Eins og komið hefur fram í fréttum hefur starfshópur um endurskoðun almannatrygginga náð samkomulagi um tillögu að breytingum á lögum  um almannatryggingar hvað varðar ellilífeyri. Þessi starfshópur hefur nú þegar haldið 29 fundi  auk annarra vinnufunda  frá því í apríl 2011. Þessar breytingar fela í sér mikla einföldum bótaflokka, þar sem ellilífeyrir, heimilisuppbót og tekjutrygging verða sameinaðar í einn bótaflokk.  Jafnframt verður sú skerðing á móti framfærslutryggingu, sem var gagnvart lífeyristekjum og raunar öðrum tekjum líka lækkuð úr 100% skerðingu niður í 80% á næsta ári. Þetta hefur verið kallað “króna á móti krónu” skerðing, og hefur verið aðal skaðvaldurinn í því að fólk sér engan tilgang í því að hafa greitt í lífeyrissjóð og aflað sér með því lífeyristekna á efri árum, þar sem framfærsluuppbótin skerðist á móti. Fólk hefur þá engan ávinning af allt upp í 73.000 kr. greiðslu úr lífeyrissjóði. Á næstu fimm árum gerir tillagan ráð fyrir að lækka þetta skerðingarhlutfall í áföngum í 45% og endar í því að framfærsluuppbótin sameinast ellilífeyri 1. janúar 2017. Allar tegundir tekna hafa þá sömu áhrif við útreikning ellilífeyris.

Ég lagði fram breytingartillögu við aðaltillöguna um að ákveðið “gólf” væri tekið upp við þessa breytingu, sem væri ígildi grunnlífeyris og mætti gera það í áföngum á tveimur árum þar til það næði sömu upphæð og við misstum með aðgerðunum 1. júlí 2009. Sú tillaga fékk ekki hljómgrunn hjá meirihluta starfshópsins. Þá lagði ég fram bókun með samþykki mínu við aðaltillöguna. Bókunin var fyrst og fremst til ítrekunar á afstöðu Landssambands eldri borgara um að endurheimta grunnlífeyri fyrir alla. Ég hef talað fyrir því mjög víða á ráðstefnum og fundum og mér finnst að margir sýni því skilning. Við í LEB munum því halda áfram að vinna að því að ná fram þeirri leiðréttingu. Tækifæri gefst til þess ef og þegar þessi tillaga starfshópsins verður sett í frumvarp í haust, sem vonast er til að verði. Þrátt fyrir að þetta mál okkar næðist ekki núna tel ég að það sé ávinningur fyrir okkur að þessu samkomulagi sem náð var innan starfshópsins.

Enn er þó eftir að fjalla um tillöguna í ríkisstjórn og við fjárlagagerð. Tillagan kostar peninga, fjármuni sem ekki liggja á lausu.

Á næsta ári er áætlað að þetta kosti 2,5 milljarða og felur það í sér að jafnaði 5-7% hækkun á ellilífeyri frá því sem nú er. Þessi kostnaður ríkissjóðs mun svo hækka á næstu fimm árum og endar í 9,6 milljörðum króna samkvæmt tillögunni. Ekki má þó horfa á töluna eingöngu því á móti kemur að greiddur er nokkur tekjuskattur af upphæðinni. Einnig má minna á samning milli ríkisstjórnar og lífeyrissjóðanna frá desember 2010 sem fól í sér hækkun frítekjumarka á tekjutryggingu árin 2013-2015 og myndi auka útgjöld ríkissjóðs um 2,3 milljarða á því tímabili.

Sem fulltrúi Landsambands eldri borgara í þessum starfshópi, þá tel ég að við höfum náð umtalsverðum áfanga í því að endurskoða og einfalda bótakerfi almannatrygginga hvað varðar ellilífeyri. Um það var ein aðalsamþykktin sem gerð var á síðasta landsfundi okkar 2011. En kjaramálin eru og verða sífellt baráttumál, sem aldrei tekur enda.

Jóna Valgerður Kristjánsdóttir

Formaður Landssambands eldri borgara 

Til baka

yfirlit greina